Trang chủ/Bệnh tim mạch/thế nào là huyết áp? tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh lý cao huyết áp?/
icon diamond
iSofHcare là ứng dụng đặt khám online hàng đầu, với hệ thống bệnh viện, phòng khám và bác sĩ liên kết là những chuyên gia đầu ngành, cho phép người dùng đặt khám, từ xa và lưu trữ hồ sơ sức khỏe tiện ích và dễ dàng. Quét QR Code để cài app ngay!

Thế nào là huyết áp? Tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh lý cao huyết áp?

Huyết áp tim mạch là khái niệm được nhắc đến khá nhiều trong thời gian tiêm phòng vaccine Covid 19. Không chỉ nằm trong danh sách ưu tiên tiêm vacxin mà huyết áp còn là chỉ số theo dõi sức khỏe cơ bản mà bất kỳ ai cũng phải biết. Tuy nhiên rất ít người hiểu đúng về huyết áp cũng như bệnh lý cao huyết áp. Hãy cùng ISOFH CARE tìm hiểu thế nào là huyết áp và tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh lý cao huyết áp qua bài viết dưới đây.

1. Thế nào là huyết áp?

Mạch, nhiệt, huyết áp là những chỉ số cơ bản giúp bạn theo dõi sức khỏe. Trong đó huyết áp không chỉ là triệu chứng lâm sàng đơn thuần mà còn là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán bệnh cao huyết áp. Vậy huyết áp là gì?

Hiểu một cách đơn giản, huyết áp là áp lực cần thiết tác động lên thành động mạch để đưa máu từ tim đến nuôi dưỡng các mô trong cơ thể. Huyết áp là một chỉ số dao động và hoàn toàn không cố định.

2. Các yếu tố ảnh hưởng tới huyết áp

Đối với người bình thường huyết áp buổi sáng thường cao hơn ban đêm nhưng mức độ chênh lệch không lớn. Ngoài ra khi bạn vận động mạnh, cảm giác lúc lắng... thì huyết áp có thể tăng cao đột ngột. Tuy nhiên sau khoảng 30 phút cơ thể tự cân bằng và đưa huyết áp trở về bình thường. Nếu sau khoảng thời gian nghỉ ngơi mà huyết áp vẫn còn cao thì cần phải theo dõi bệnh lý cao huyết áp.

Để nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến huyết áp người ta đã vận dụng định luật vật lý Poiseuille về sự luân chuyển chất lỏng trong hệ thống ống dẫn. Quy chiếu sang mạch máu người ta nhận thấy chỉ số huyết áp phụ thuộc vào cung lượng tim, tính chất máu và bán kính mạch máu. Đây cũng chính là những nguyên nhân là gia tăng bệnh lý cao huyết áp hiện nay.

Các yếu tố ảnh hưởng đến huyết áp

Tải ứng dụng ISOFHCARE để đặt khám trực tuyến với bác sĩ hoặc gọi đến hotline 1900638367 để được hướng dẫn sử dụng ứng dụng!

3. Các loại chỉ số huyết áp

Để thuận tiện cho việc theo dõi sức khỏe và chẩn đoán nguyên nhân, huyết áp được phân thành hai loại là:

a. Huyết áp tâm thu

Huyết áp tâm thu hay còn gọi là huyết áp tối đa đặc trưng cho áp lực của máu lên thành động mạch khi tim co. Thông thường huyết áp tâm thu nằm trong khoảng từ 90mmHg đến dưới 140mmHg. Vượt qua mức giới hạn này cũng chính là dấu hiệu báo sớm tình trạng tổn thương hệ thống tim mạch và cần phải theo dõi sàng lọc.  

b. Huyết áp tâm trương

Ngược lại với huyết áp tâm thu, huyết áp tâm trương là huyết áp tối thiểu và là mức huyết áp thấp nhất trong lòng mạch xảy ra giữa các lần tim co bóp. Huyết áp tâm thu dao động từ 50mmHg đến 90mmHg.

4. Tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh cao huyết áp

Cao huyết áp

Cao huyết áp ( tăng huyết áp) là một bệnh lý của hệ thống tim mạch nhưng nó cũng có thể là triệu chứng hoặc nguyên nhân của một số bệnh. Do đó cần phải thận trọng, tỉ mỉ trong việc chẩn đoán và tìm kiếm nguyên nhân bệnh cao huyết áp.

Có thể bạn chưa biết, cao huyết áp là một bệnh lý phổ biến và có tỷ lệ mắc cao. Đặc biệt, bệnh có xu hướng trẻ hóa độ tuổi mắc. Hiện nay ở các nước Châu Âu tỷ lệ cao huyết áp chiếm 15-20% dân số. Riêng tại Việt Nam theo thống thê toàn quốc năm 2012 của Viện Tim Mạch con số đã đạt tới 25,1%.

5. Định nghĩa tăng huyết áp

Tổ chức Tăng huyết áp thế giới (TCYTTG) và Uỷ ban Quốc gia Công lực Hoa Kỳ (JNC) đều thống nhất với định nghĩa tăng huyết áp dưới đây:

“Một người bị tăng huyết áp khi huyết áp tâm thu >=140mmHg và hoặc huyết áp tâm trương >=90mmHg.”

Tuy nhiên định nghĩa này còn vấp phải rất nhiều ý kiến trái chiều. Mặc dù đơn giản, dễ chẩn đoán nhưng có nhược điểm là trị số huyết áp không hoàn toàn ổn định và huyết áp có thể thay đổi theo tuổi, giới tính. Do đó đã có rất nhiều phân loại tăng huyết áp khác dựa theo tính chất hoặc theo nguyên nhân như

- Tăng huyết áp thường xuyên

- Tăng huyết áp giao động

- Tăng huyết áp “áo choàng trắng”

- Tăng huyết áp ẩn giấu hoặc tăng huyết áp lưu  động đơn độc

- Tăng huyết áp nguyên pháp ( vô căn)

- Tăng huyết áp thứ phát

6. Làm thế nào để phát hiện sớm bệnh cao huyết áp?

a. Triệu chứng cơ năng

Đa số bệnh nhân cao huyết áp không có triệu chứng gì cho đến khi phát hiện bệnh. Tuy nhiên, nếu chỉ số huyết áp quá cao thì vẫn có thể xuất hiện một số triệu chứng cơ năng như đau đầu, hồi hộp, mệt, khó thở... một số triệu chứng khác của cao huyết áp phụ thuộc vào nguyên nhân hoặc biến chứng của bệnh.

b. Triệu chứng thực thể

Triệu chứng thực thể cao huyết áp

Đo huyết áp là bước quan trọng nhất để chẩn đoán bệnh. Do đó cần phải đảm bảo các quy tắc cơ bản sau:

- Băng quấn tay phải phủ được 2/3 chiều dài cánh tay. Bờ dưới bằng cuốn trên khuỷu tay khoảng 2cm. Riêng đối với trẻ em cần phải sử dụng loại bằng cuốn tay loại nhỏ để có kích cỡ phù hợp.

- Khi đó cần phải bắt mạch và đảm bảo các thao tác đúng kỹ thuật.

- Nếu đo lại lần hai cần phải chờ sau khoảng 30 giây. Nếu có tình trạng loạn nhịp tim cần phải đo 3 lần và lấy trị số trung bình cộng của các lần.

- Huyết áp phải đo nhiều lần trong 5 ngày liền. Thông thường chọn huyết áp tay trái làm chỉ số chuẩn.

c. Cận lâm sàng

Để chẩn đoán bệnh tăng huyết áp hầu như không cần bất kỳ một xét nghiệm cận lâm sàng nào. Tuy nhiên đối với những bệnh nhân nghi ngờ cao huyết áp cần làm thêm một vài xét nghiệm để tầm soát các bệnh lý liên quan và biến chứng.

Cận lâm sàng giúp đánh giá nguy cơ tim mạch, tổn thương thận và tìm kiếm nguyên nhân. Trong đó bilan xét nghiệm tối thiểu bao gồm xét nghiệm máu, nước tiểu... Nếu có điều kiện nên làm thêm soi đáy mắt, điện tim, X quang tim, siêu âm tim...

Tăng huyết áp nghe có vẻ đơn giản nhưng là căn bệnh giết người thầm lặng cực kỳ nguy hiểm. Không ít các biến chứng nguy hiểm của bệnh ảnh hưởng tới rất nhiều cơ quan trong cơ thể như tim, não bộ, thận, mắt... Vì vậy cần phải tầm soát và phát hiện ở giai đoạn sớm.

Nếu bạn đang quan tâm về tình trạng sức khỏe bản thân có thể liên hệ với ISOFHCARE để được tư vấn.

Cẩm nang ISOFHCARE cung cấp cho bạn các bí quyết khám bệnh tại Hà Nội và Hướng dẫn khám bệnh tuyến trung ương với những thông tin đắt giá và chính xác nhất.

Chúc bạn và gia đình luôn mạnh khỏe!

 

Chuyên mục:
ISOFHCARE | Ngày đăng 28/09/2021 - Cập nhật 28/09/2021

CHUYÊN MỤC CẨM NANG