Trang chủ/Bệnh hô hấp /mối liên quan giữa bệnh lao và nhiễm hiv gây ảnh hưởng đến người bệnh như thế nào?/
icon diamond
iSofHcare là ứng dụng đặt khám online hàng đầu, với hệ thống bệnh viện, phòng khám và bác sĩ liên kết là những chuyên gia đầu ngành, cho phép người dùng đặt khám, từ xa và lưu trữ hồ sơ sức khỏe tiện ích và dễ dàng. Quét QR Code để cài app ngay!

Mối liên quan giữa bệnh lao và nhiễm HIV gây ảnh hưởng đến người bệnh như thế nào?

Bệnh lao là một bệnh nhiễm trùng hay gặp nhất và là nguyên nhân gây tử vong nhiều nhất ở người nhiễm HIV. Phát hiện sớm bệnh lao, đặc biệt là lao phổi trong cộng đồng người nhiễm HIV có vai trò rất quan trọng vì khả năng lây đặc biệt cao trong các đối tượng đặc biệt này. Ở những người nhiễm lao, nguy cơ phát triển thành bệnh lao tăng sau khi nhiễm HIV, ngay cả giai đoạn tình trạng miễn dịch còn chưa suy giảm. Hãy cùng ISOFHCARE tìm hiểu một số đặc điểm của người mắc bệnh lao có nhiễm HIV nhé.

1. Mối liên quan bệnh lao và nhiễm HIV/AIDS

Giữa bệnh lao và nhiễm HIV có một mối liên quan đặc biệt Hai bệnh này tương tác qua lại vòng xoắn bệnh dân đến hậu quả là cuộc đời của những bệnh nhân lao đồng nhiễm HIV cần nhận lại

Mối liên quan bệnh lao và nhiễm HIV/AIDS

Mối liên quan giữa nhiễm HIV và bệnh lao

HIV tấn công phá huỷ lympho TCD4 , dẫn đến cơ thể suy giảm mức chống lại sự phát triển của vi khuẩn lao làm cho bệnh lao tăng tốc phát triển, rút ngắn thời gian chuyển từ nhiễm lao sang bệnh. Người nhiễm HIV có nguy cơ bị bộ nh lao cấp từ 10 đến 30 lần người không nhiễm và từ nhiễm lao chuyển thành bệnh lao là 10% cho 1 năm. Khả năng mắc bệnh lao của người nhiễm HIV là 60%. Bệnh lao thường tiến triển nhanh và lan tràn. 

Mối liên quan giữa bệnh lao và nhiễm HIV

Quá trình huỷ hoại tế bào tổ chức của bệnh lao giải phóng các chất hoá trung gian tế bào. Các chất nhu yếu tố hoại tử u alpha và Interleukin 6 (IL6) kích thích HIV nhân lên nhanh hơn, làm cho TCD4 phá hủy nhiều hơn dẫn đến quá trình suy giảm miễn dịch nặng nề hơn. 

2. Triệu chứng của bệnh lao có nhiễm HIV/AIDS

- Triệu chứng của bệnh lao

Ở giai đoạn sớm người bệnh bị bệnh lao HIV (+) có thể có các triệu chứng giống như người không nhiễm HIV ở giai đoạn muộn các triệu chứng không điển hình lẫn lộn với triệu chứng của các bệnh phổi cơ hội khác hoặc với các triệu chứng của AIDS.

Thể lao phổi vẫn chiếm tỷ lệ cao nhất với các triệu chứng gợi ý như ho kéo dài, sốt và thường có các tổn thương gần phổi lao màng phổi, lao hạch khí quản sau đó là các lao ngoài phổi: lao màng bụng, màng tim và lao hạch với đặc điểm viêm hạch toàn thân. Khi TCD4 dưới 200/mm3 thường có lao cấp và nặng nề như lao kê, lao màng não, lao nhiều bộ phận. Có thể xuất hiện những thế lao đặc biệt như: u lao ở não và áp xe lạnh ở thành ngực.

Theo Nguyễn Việt Cồ và công sự (năm 1999), ở 129 bệnh nhân lao HIV (+) có 68,21% lao phổi 31,79% lao ngoài phổi, chủ yếu là lao màng phổi. Triệu chứng của lao phổi gồm ho khạc kéo dài (97,45%); sút cân (96, 12%); sốt (72,88%).

Mối liên quan bệnh lao và nhiễm HIV/AIDS

  • Triệu chứng gợi ý nhiễm HIV/AIDS

Cẩn thận trọng khi người bệnh đến chuyên khoa lao khi chưa được xác định nhiễm HIV hoặc nếu đã được xác định người bệnh cũng không cho biết. Một bệnh nhân lao nghĩ đến đó là đồng thời nhiễm HIV/AIDS khi có những biểu hiện sau:

  • Hạch to toàn thân. 
  • Nấm Candida miệng. 
  • Ỉa chảy kéo dài.
  • Mụn giúp tái phát nhiều lần
  • Viêm da.
  • Các khối sarcom Kapoại trên da.

Theo Nguyễn Việt Cồ và cộng sự những triệu chứng khác của người bệnh lao nhiễm HIV AIDS là:

  • Hạch to (24,03%). 
  • Ỉa chảy (9,30%). 
  • Viêm da (16,27%).

- Tiền sử gợi ý nhiễm HIV/AIDS

Một bệnh nhân lao nghi có đồng thời nhiễm HIV/AIDS nếu có các tiền sử sau: hàng đầu là nghiện ma tuý (Nguyễn Việt Cồ 1999: 90%), quan hệ tình dục với nhiều người, trẻ em được sinh ra từ những người mẹ bị nhiễm HIV, đến từ vùng có tỷ lệ nhiễm HIV cao…

Tải ứng dụng ISOFHCARE để đặt khám trực tuyến với bác sĩ hoặc gọi đến hotline 1900638367 để được hướng dẫn sử dụng ứng dụng!

3. Xét nghiệm cận lâm sàng

Xét nghiệm cận lâm sàng

- Tìm vi khuẩn lao trong đờm: ít thấy vi khuẩn lao kháng cồn kháng acid bằng phương pháp soi trực tiếp nên cần sử dụng kỹ thuật nuôi cấy, nhất là kỹ thuật nuôi cấy nhanh: MGIT, BACTEC 460. Có thể gập cả trực khuẩn kháng cồn kháng acid không điển hình như MẠI M Kansasii M Xenopi... là nguyên nhân gây bệnh. 

- Chụp X quang phổi: Thương tổn lao phổi ở người nhiễm HIV (+) có đặc điểm: 

  • Thường rộng, gập cả ở thuỳ dưới lan tràn cả hai phế trường.
  • Dạng cơ bản chủ yếu nốt loét, ít có tổn thương hang và xơ. 
  • Dạng phối hợp: hạch trung thất và tràn dịch màng phổi.

Theo Nguyễn Việt Cồ và cộng sự: tổn thương rộng ở hai phối (61,36%); nốt và thâm nhiễm (98%), hang (11%).

- Phản ứng Mantoux: Phản ứng Mantoux ở người bị bệnh lao HIV (+) dương tính với tỷ lệ thấp. Có thể chấp nhận phản ứng dương tính khi kích thước của cục phản ứng 5 mm. Khi ở giai đoạn AIDS phản ứng hoàn toàn làm tinh

- Xét nghiệm khác: Do triệu chứng không điển hình, vi khuẩn lao ít tìm thấy trong đờm, hình ảnh X quang nhầm lẫn với các bệnh khác, nên cần có các xét nghiệm kháo nhóm tăng khả năng chính xác của chiến đoán xác định,

- Phản ứng trùng hợp chuỗi PCR.

- Sinh thiết hạch cần phân biệt hạch của HIV và hạch lao 

- Cấy máu tìm vi khuẩn lao: trong trường hợp lao kề, cấy máu thấy trực khuấn lao mọc với tỷ lệ cao .

Những người nhiễm HIV thường gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận chẩn đoán nói chung và chẩn đoán lao phổi nói riêng, do vậy cần tạo điều kiện thuận lợi và rút ngắn thời gian trong quy trình chẩn đoán để tránh tình trạng bỏ sót hoặc chậm trễ chẩn đoán.

Chẩn đoán lao ở người nhiễm HIV khó khăn trên hai phương diện: Biểu hiệu bệnh lao trên lâm sàng, cận lâm sàng không điển hình và kém hợp tác của người bệnh với cơ quan y tế.

Vì vậy điều cơ bản nhất trong điều trị đồng nhiễm lao và HIV/AIDS là tuân thủ tuyệt đối và nghiêm túc theo phác đồ điều trị của bác sĩ. Để làm giảm tối đa hậu quả biến chứng của bệnh đến chính bản thân mình cũng như những người xung quanh.

Cẩm nang ISOFHCARE cung cấp cho bạn các bí quyết khám bệnh tại Hà Nội và Hướng dẫn khám bệnh tuyến trung ương với những thông tin đắt giá và chính xác nhất.

Chúc bạn và gia đình luôn mạnh khỏe!

Chuyên mục:
ISOFHCARE | Ngày đăng 27/11/2021 - Cập nhật 27/11/2021

CHUYÊN MỤC CẨM NANG